Endometrium (Rahim) Kanseri Nedir?
Endometrium kanseri, rahmin (uterus) iç tabakasını oluşturan endometrium adı verilen dokuda hücrelerin anormal bir şekilde büyümeye başlamasıyla ortaya çıkan bir kanser türüdür. Rahim, fetüsün geliştiği armut şeklinde, içi boş bir pelvik organdır. Endometrium kanseri bazen rahim kanseri olarak da adlandırılmaktadır. Ancak rahimde rahim sarkomu gibi başka kanser türleri de oluşabilmektedir. Fakat bunlar endometrium kanserinden çok daha nadirdir.
Endometrium kanseri genellikle erken bir aşamada teşhis edilmektedir. Çünkü çeşitli belirtiler göstermektedir. Genellikle ilk belirti menopoz sonrası veya düzensiz vajinal kanamadır. Erken teşhis edildiğinde, rahmin cerrahi olarak çıkarılması genellikle tam bir tedavi sağlar.
Endometrium Kanseri Türleri
Endometrium kanserleri geleneksel olarak klinik ve endokrin özelliklerine (Tip I ve Tip II) veya histopatolojik (doku bilimi) özelliklerine göre sınıflandırmaktadır. Tip I kanserler daha yaygındır ve östrojen hormonuyla ilişkilidir, genellikle daha iyi bir prognoza sahiptirler.
| Tümör Tipi | Açıklama | Yaygınlık |
|---|---|---|
| Tip I (Östrojene bağımlı) | Bu tümörler en yaygın olanıdır ve genellikle endometrioid adenokarsinomlardır. Büyümek için östrojene bağımlıdırlar ve genellikle daha düşük derecelidirler (Grade 1 veya 2). Obezite ve karşılanmamış östrojen maruziyeti ile ilişkilidir. | ~80-90% |
| Tip II (Östrojenden bağımsız) | Daha az yaygın olan bu tümörler daha agresif olma eğilimindedir. Seröz karsinom ve berrak hücreli karsinom gibi alt tipleri içerir. Genellikle daha yüksek derecelidirler ve östrojen maruziyeti ile ilişkili değildirler. | ~10-20% |
Belirtiler ve Risk Faktörleri
Endometrium kanserinin belirtileri şunları içerebilir:
- Menopoz sonrası vajinal kanama (en sık görülen belirti)
- Adet dönemleri arasında kanama
- Pelvik ağrı
- Anormal, sulu veya kanlı vajinal akıntı
Endometrium kanseri riskini artıran faktörler şunlardır:
- Vücuttaki hormon dengesindeki değişiklikler: Vücuttaki progesteron seviyesini dengelemeyen yüksek östrojen seviyeleri riski artırır. Ayrıca obezite, diyabet ve polikistik over sendromu (PKOS) gibi durumlar bu dengesizliğe neden olabilir.
- Daha uzun süre adet görme: Adet görmeye 12 yaşından önce başlamak veya menopoza daha geç girmek riski artırır.
- Hiç hamile kalmamış olmak: Hiç hamilelik geçirmemiş kadınlarda risk daha yüksektir.
- İleri yaş: Yaş ilerledikçe endometrium kanseri riski artar. Buna bağlı olarak en sık menopoz sonrası dönemde görülmektedir.
- Obezite: Vücuttaki fazla yağ dokusu, vücudun hormon dengesinin değişmesine neden olduğundan riski arttırmaktadır.
- Meme kanseri için hormon tedavisi: Meme kanseri için tamoksifen adlı hormon tedavisi ilacını almak endometrium kanseri riskini arttırmaktadır.
- Kalıtsal bir kanser sendromu: Lynch sendromu gibi kalıtsal sendromlar kolon kanseri ve endometrium kanseri de dahil olmak üzere diğer kanserlerin riskini artırır.
Teşhis ve Evreleme
Endometrium kanserini teşhis etmek için kullanılan testler ve prosedürler şunlardır:
- Pelvik muayene: Doktor, rahmi ve yumurtalıkları hissetmek için vajinaya iki parmağını yerleştirir ve diğer eliyle karına bastırır.
- Transvajinal ultrason: Vajinaya bir prob yerleştirilerek rahmin ve endometriumun kalınlığını ve dokusunu gösteren bir video görüntüsü oluşturulur.
- Histeroskopi: Doktorun rahmin içini ve endometriumu incelemesine olanak tanıyan ince, esnek, ışıklı bir tüp (histeroskop) kullanılır.
- Endometrial biyopsi: Rahim iç zarından test için bir doku örneği alınır. Ardından, kanser olup olmadığını belirlemek için laboratuvarda test edilir.
- Dilatasyon ve küretaj (D&C): Biyopsi yetersizse veya sonuçlar belirsizse, rahim iç zarından doku kazımak için bu prosedür gerekebilir.
Kanser teşhis edildikten sonra, yayılım derecesini (evresini) belirlemek için ek testler yapılır. Evreleme, göğüs röntgeni, BT taraması, kan testleri ve pozitron emisyon tomografisi (PET) taramasını içerebilir.
- Evre I: Kanser rahmin dışına çıkmamıştır.
- Evre II: Kanser rahim ağzı (serviks) stromasına yayılmıştır.
- Evre III: Kanser rahmin dışına ancak pelvisin içine yayılmıştır.
- Evre IV: Kanser mesane veya bağırsak gibi yakındaki organlara veya vücudun uzak bölgelerine yayılmıştır.
Tedavi Seçenekleri
Endometrium kanseri tedavisi genellikle kanseri çıkarmak için yapılan bir ameliyatla başlar. Diğer tedavi seçenekleri arasında radyasyon tedavisi veya kanser hücrelerini öldürmek için ilaçların kullanıldığı tedaviler yer alabilir. Tedavi seçenekleri, kanserin evresi, genel sağlık durumunuz ve tercihlerinizle bir bütün olarak belirlenmelidir.
Cerrahi
Endometrium kanseri tedavisi genellikle rahmin alınması (histerektomi) ameliyatını içerir. Tedavi ayrıca fallop tüplerinin ve yumurtalıkların (salpingo-ooferektomi) alınmasını da içerir. Ameliyat sırasında cerrahınız ayrıca kanserin yayıldığına dair işaretler aramak için rahmin etrafındaki alanları da inceleyecektir. Ayrıca test için lenf düğümlerini de çıkarabilir.
Radyasyon tedavisi
Kanser hücrelerini öldürmek için güçlü enerji kullanır. Ameliyattan önce bir tümörü küçültmek ve çıkarılmasını kolaylaştırmak için önerilebilir. Ameliyat için yeterince sağlıklı değilseniz, yalnızca radyasyon tedavisini tercih edebilirsiniz. Harici ışın radyasyonu veya brakiterapi (iç radyasyon) şeklinde olabilir.
Kemoterapi
Kanser hücrelerini öldürmek için güçlü ilaçlar kullanır. Bazen ameliyattan sonra kanserin geri dönme riskini azaltmak için kullanılır. Ayrıca ameliyattan önce kanseri küçültmek için de kullanılabilir.
Hormon Tedavisi
Vücuttaki hormon seviyelerini düşürmek amacıyla ilaç almayı içerir. Hormonlara bağımlı olan kanser hücreleri bu şekilde ölebilir. Rahmin dışına yayılmış ileri evre endometrium kanseriniz varsa bir seçenek olabilir.
Hedefe Yönelik Tedavi
Kanser hücrelerindeki belirli kimyasallara saldıran ilaçlar kullanır. İleri evre endometrium kanserini tedavi etmek için genellikle kemoterapi ile birleştirilir.
İmmünoterapi
Vücudun bağışıklık sisteminin kanser hücrelerini öldürmesine yardımcı olan ilaçlar kullanır. Kanser ilerlemişse ve diğer tedaviler yardımcı olmadıysa immünoterapi düşünülebilir.
Muayene süreçleri, tedavi seçenekleri ve randevu talepleriniz hakkında detaylı bilgi almak için İletişim sayfası üzerinden iletişime geçebilirsiniz.
Hastalar İçin bölümünü ziyaret ederek, kemoterapi sırasında beslenme düzeni, günlük yaşamda dikkat edilmesi gerekenler ve yan etkilerle baş etme konusunda sık sorulan sorulara ulaşabilirsiniz.