Prostat Kanseri Nedir?
Prostat kanseri, erkeklerde spermi besleyen ve taşıyan meni sıvısını üreten, ceviz büyüklüğündeki küçük bir bez olan prostatta gelişen bir kanser türüdür. Ayrıca erkekler arasında en sık görülen kanser türlerinden biridir. Çoğu prostat kanseri yavaş büyür. Ayrıca prostat beziyle sınırlı kalır. Bu durumda ciddi bir zarara yol açmayabilir. Bununla birlikte, bazı türleri yavaş büyüyüp minimal tedavi gerektirirken, diğer türleri agresiftir ve hızla yayılabilir.
Erken teşhis, prostat kanserini prostat dışına yayılmadan erken evrede yakalayarak başarılı tedavi şansını artırır. Bu nedenle de hayati önem taşır.
Belirtiler ve Risk Faktörleri
Bu kanser türü, erken evrelerde belirti veya semptom göstermez. Hastalık ilerledikçe aşağıdaki belirti ve semptomlara neden olur.
- İdrar yapmada zorluk veya zayıf idrar akışı
- Özellikle geceleri sık idrara çıkma
- İdrarda veya menide kan
- İdrar yaparken ağrı veya yanma
- Sertleşme sorunu (erektil disfonksiyon)
- Sırt, kalça veya leğen kemiğinde ağrı
Bir erkekte prostat kanseri riskini birkaç faktör artırır:
| Risk Faktörü | Açıklama |
|---|---|
| Yaş | Prostat kanseri riski yaşla birlikte artar. En sık 50 yaşından sonra görülür ve vakaların yaklaşık %60’ı 65 yaş üstü erkeklerde teşhis edilir. |
| Irk | Henüz belirlenemeyen nedenlerden dolayı, siyahi erkeklerin prostat kanserine yakalanma riski diğer ırklardan erkeklere göre daha yüksektir. |
| Aile Öyküsü | Yakın bir akrabanıza (baba, erkek kardeş veya oğul) prostat kanseri teşhisi konduysa, riskiniz iki kattan fazla artar. |
| Obezite | Obez olan erkeklerde daha agresif prostat kanseri riski daha yüksek olabilir. |
| Genetik | Meme kanseriyle bağlantılı olan BRCA1 veya BRCA2 genlerinin kalıtsal mutasyonları da prostat kanseri riskini artırabilir. |
Teşhis ve Evreleme
Prostat kanserinin taranması ve teşhisi birkaç adımı içerir:
- Prostata Özgü Antijen (PSA) Testi: Bir kan testi, prostat tarafından yapılan bir madde olan PSA seviyesini ölçer. Yüksek seviyeler kanser belirtisi olabilir.
- Dijital Rektal Muayene (DRE): Bir doktor rektumdan (kalın bağırsak son kısmı) parmak ile prostatta herhangi bir yumru veya sert alan olup olmadığını değerlendirir.
- Görüntüleme: MR veya transrektal ultrason, prostat bezinin ayrıntılı görüntülerini oluşturur. Kemik sintigrafisi ile prostat kanserinin en sık yayılım yaptığı yer olan kemiklerdeki metastaz varlığı değerlendirilir. Günümüzde artan kullanımla beraber PSMA PET/BT lokal ya da uzak bölgedeki tümörü değerlendirmesinde düşük PSA düzeylerinde bile daha duyarlı olabilir.
- Biyopsi: İlk testler anormalse, doku örneğinin analizi için bir biyopsi yapılır. Bu, prostat kanserini kesin olarak teşhis etmenin tek yoludur.
Teşhis konulduktan sonra, kanser Evre I’den Evre IV’e kadar evrelendirilmektedir. Gleason skoru kullanılarak da derecelendirilmektedir. Gleason skoru kanserin ne kadar agresif olduğunu gösterir. Evre ise kanserin boyutunu ve ne kadar yayıldığını tanımlar.
Tedavi Seçenekleri
Prostat kanseri tedavisi, kanserin ne kadar hızlı büyüdüğü, yayılıp yayılmadığı ve hastanın genel sağlığı gibi çeşitli faktörlere bağlıdır.
Aktif İzlem: Yavaş büyüyen, erken evre kanserler için doktorlar, acil tedavi yerine kanseri düzenli PSA testleri, DRE’ler ve biyopsilerle izleme önerilmektedir.
- Cerrahi: Radikal prostatektomi, prostat bezinin çıkarılmasıdır. Açık cerrahi veya minimal invaziv robotik destekli bir prosedürle yapılmaktadır.
Radyasyon Tedavisi: Kanser hücrelerini öldürmek için yüksek enerjili ışınlar kullanır. Harici ışın radyasyonu veya dahili (brakiterapi) olarak verilmektedir.
- Hormon Tedavisi: Prostat kanseri hücreleri büyümek için testosteron gibi erkek hormonlarına (androjenler) ihtiyaç duyar. Hormon tedavisi bu hormonların üretimini veya etkisini engeller.
- Kemoterapi: Vücudun diğer bölgelerine yayılmış ve hormon tedavisine yanıt vermeyen ileri evrelerde etki göstermektedir.
Nükleer Tedaviler (Atom Tedavisi): İlerlemiş vakalarda hormon baskılama tedavilerine ve/veya kemoterapiye yanıt olmadığında prostat kanseri hücrelerindeki özel bölgelere bağlanarak etki eden nükleer tedaviler kullanılmaktadır.
Muayene süreçleri, tedavi seçenekleri veya randevu talepleriniz hakkında detaylı bilgi almak için İletişim sayfası üzerinden iletişime geçebilirsiniz.
Hastalar İçin bölümünü ziyaret ederek, kemoterapi sırasında beslenme düzeni, günlük yaşamda dikkat edilmesi gerekenler ve yan etkilerle baş etme konusunda sık sorulan sorulara ulaşabilirsiniz.