Testis Kanseri Nedir?
Testis kanseri, bir veya her iki testisin dokularında kötü huylu (kanserli) hücrelerin oluştuğu bir hastalıktır. Testisler, skrotum adı verilen bir deri kesesi içinde bulunan, sperm ve testosteron üreten iki tane erkek cinsiyet bezidir. Diğer kanserlere göre nispeten daha az sıklıkta olmakla birlikte, 15 ila 35 yaş arasındaki erkeklerde en sık teşhis edilen kanserdir.
Neyse ki, testis kanseri yüksek oranda tedavi edilebilir ve özellikle erken teşhis edildiğinde tüm kanserler arasında en yüksek iyileşme oranlarından birine sahiptir. Düzenli kendi kendine muayene, erken teşhis için anahtardır.
Testis Kanseri Türleri
Testis kanserlerinin %90’ından fazlası, sperm üreten hücreler olan germ hücrelerinden gelişir. İki ana germ hücreli tümör türü vardır:
| Tümör Tipi | Açıklama | Yaygınlık |
|---|---|---|
| Seminomlar | Bu tümörler, seminom dışı olanlara göre daha yavaş büyüme ve yayılma eğilimindedir. Radyasyon tedavisine ve kemoterapiye karşı çok hassastırlar. Genellikle 20’li yaşların sonundan 40’lı yaşların başına kadar olan erkeklerde görülür. | %40-50 |
| Non-seminomlar (Seminom Dışı) | Bu tümör tipi daha hızlı büyüme eğilimindedir ve genellikle 10’lu yaşların sonundan 30’lu yaşların başına kadar olan erkeklerde daha yaygındır. Dört ana alt tipi vardır: embriyonal karsinom, yolk sac karsinomu, koryokarsinom ve teratom. | %50-60 |
Belirtiler ve Risk Faktörleri
Testis kanserinin en sık görülen belirtisi, her iki testiste de ağrısız bir kitle veya şişliktir. Diğer belirtiler şunları içerebilir:
- Skrotumda ağırlık hissi
- Alt karın veya kasıkta hafif bir ağrı
- Skrotumda ani bir sıvı toplanması
- Testiste veya skrotumda ağrı veya rahatsızlık
- Hormonal değişiklikler nedeniyle memelerde büyüme veya hassasiyet (jinekomasti)
Testis kanseri gelişimi için temel risk faktörleri şunlardır:
- İnmemiş Testis (Kriptorşidizm): Doğumdan önce testislerinden biri skrotuma inmemiş olan erkeklerin riski önemli ölçüde daha yüksektir.
- Aile Öyküsü: Yakın bir akrabada (baba veya erkek kardeş) testis kanseri olması riski artırır.
- Kişisel Öykü: Bir testisinde kanser olan erkeklerin yaklaşık %3-4’ü diğer testisinde de kanser geliştirir.
- Yaş: En sık genç erkeklerde, özellikle 15 ila 35 yaşları arasında görülür.
- Irk: Beyaz erkeklerin testis kanserine yakalanma olasılığı, Siyah veya Asyalı-Amerikalı erkeklere göre yaklaşık 4 ila 5 kat daha fazladır.
Teşhis ve Evreleme
Bir kitle veya başka bir belirti saptandığında, doktor fizik muayene yapar ve büyük olasılıkla ek tetkikler ister:
Skrotal ultrasonografi: Bir kitlenin solid (dolayısıyla kanser olma olasılığı yüksek) mi yoksa sıvı içerikli mi olduğunu belirlemek için kullanılan temel görüntüleme yöntemidir.
Tümör belirteçleri için kan testleri: Alfa-fetoprotein (AFP), insan koryonik gonadotropini (hCG) ve laktat dehidrogenaz (LDH) gibi proteinlerin kandaki düzeyleri ölçülür. Bu belirteçler, kanserin tanısına ve evrelenmesine yardımcı olur.
Radikal inguinal orşiektomi: Kanser şüphesi varsa, testisin tamamı kasık bölgesinden yapılan bir kesi ile cerrahi olarak çıkarılır. Bu işlem hem tanı (doku incelemesi yoluyla) hem de tedavi amacıyla kullanılır.
Tanı konulduktan sonra, kanserin yayılım durumunu belirlemek için evreleme yapılır:
Evre I: Kanser testisle sınırlıdır.
Evre II: Kanser karın bölgesindeki lenf nodlarına (retroperitoneal lenf nodları) yayılmıştır.
Evre III: Kanser karın lenf nodlarının ötesine geçerek akciğerler veya karaciğer gibi vücudun diğer bölgelerine yayılmıştır.
Tedavi Seçenekleri
Tedavi, kanserin türüne ve evresine bağlıdır.
- Cerrahi: Neredeyse tüm evre ve tiplerdeki testis kanseri için birincil tedavi, etkilenen testisin cerrahi olarak çıkarılmasıdır (radikal inguinal orşiektomi). Bazı durumlarda, yakındaki lenf düğümleri de çıkarılabilir.
- Kemoterapi: Özellikle kanser yayıldıysa, ameliyattan sonra kanser hücrelerini öldürmek için güçlü ilaçlar kullanılır.
- Radyasyon Tedavisi: Kanser hücrelerini yok etmek için yüksek enerjili ışınlar kullanılır. Bu en sık seminom tipi kanserler için kullanılır.
- Gözetim (Sürveyans): Bazı erken evre kanserler için, ameliyattan sonra hemen ek tedavi yerine düzenli kontroller, kan testleri ve görüntüleme ile yakın izlem önerilebilir.
Tedaviye başlamadan önce, gelecekte çocuk sahibi olmak isteyen erkeklere, tedavinin doğurganlığı etkileyebileceği için sperm saklanması düşünmeleri tavsiye edilir.
Muayene süreçleri, tedavi seçenekleri ve randevu talepleriniz hakkında detaylı bilgi almak için İletişim sayfası üzerinden iletişime geçebilirsiniz.
Hastalar İçin bölümünü ziyaret ederek, kemoterapi sırasında beslenme düzeni, günlük yaşamda dikkat edilmesi gerekenler ve yan etkilerle baş etme konusunda sık sorulan sorulara ulaşabilirsiniz.