Serviks (Rahim Ağzı) Kanseri Nedir?
Serviks kanseri, rahmin (uterusun) alt kısmı olan ve vajinaya bağlanan serviks hücrelerinde meydana gelen bir kanser türüdür. Cinsel yolla bulaşan yaygın bir enfeksiyon olan insan papilloma virüsünün (HPV) çeşitli türleri, çoğu rahim ağzı kanserine neden olmada rol oynar. HPV’ye maruz kalındığında, vücudun bağışıklık sistemi tipik olarak virüsün zarar vermesini önler. Ancak, bireylerin küçük bir yüzdesinde virüs yıllarca hayatta kalır ve bazı serviks hücrelerinin kanser hücrelerine dönüşmesine neden olan sürece katkıda bulunur.
Serviks kanseri, düzenli tarama testleri ve HPV aşısı ile sıklıkla önlenebilir. Ortaya çıktığında ise, özellikle erken teşhis edildiğinde genellikle tedavi edilebilir.
Serviks Kanseri Türleri
Serviks kanseri, kanserin başladığı hücre tipine göre sınıflandırılır. İki ana rahim ağzı kanseri türü şunlardır:
| Kanser Türü | Açıklama | Yaygınlık |
|---|---|---|
| Skuamöz Hücreli Karsinom | Bu, vakaların yaklaşık %90’ını oluşturan en yaygın rahim ağzı kanseri türüdür. Serviksin dış kısmını kaplayan ince, yassı hücrelerde (skuamöz hücreler) başlar. | ~90% |
| Adenokarsinom | Bu tür rahim ağzı kanseri, servikal kanalı kaplayan sütun şeklindeki glandüler hücrelerde başlar. | ~10% |
Bazen, her iki hücre türü de rahim ağzı kanserinde rol oynar. Çok nadiren, kanser serviksteki diğer hücrelerde meydana gelir.
Belirtiler ve Risk Faktörleri
Erken evre serviks kanseri genellikle herhangi bir belirti veya semptom göstermez. Kanser ilerledikçe aşağıdaki belirti ve semptomlar ortaya çıkabilir:
- Cinsel ilişkiden sonra, adet dönemleri arasında veya menopozdan sonra vajinal kanama
- Sulu, kanlı, ağır olabilen ve kötü kokulu olabilen vajinal akıntı
- Pelvik ağrı veya cinsel ilişki sırasında ağrı
Birkaç faktör rahim ağzı kanseri riskinizi artırabilir:
- İnsan papilloma virüsü (HPV) enfeksiyonu: HPV, rahim ağzı kanseri için en önemli risk faktörüdür. Belirli HPV türlerinin kansere neden olma olasılığı diğerlerinden daha yüksektir.
- Sigara içmek: Sigara içmek, rahim ağzı kanseri riskinin artmasıyla ilişkilidir.
- Zayıflamış bağışıklık sistemi: Bağışıklık sisteminiz başka bir sağlık durumu nedeniyle zayıflamışsa ve HPV’niz varsa, rahim ağzı kanseri geliştirme olasılığınız daha yüksek olabilir.
- Diğer cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar (CYBE’ler): Klamidya, bel soğukluğu, sifiliz ve HIV/AIDS gibi diğer CYBE’lere sahip olmak HPV riskinizi artırır.
- Düşük önleyici bir ilaca maruz kalma: Anneniz hamileyken dietilstilbestrol (DES) adlı bir ilaç aldıysa, berrak hücreli adenokarsinom adı verilen belirli bir rahim ağzı kanseri türü için riskiniz artmış olabilir.
Teşhis ve Evreleme
Tarama testleri, rahim ağzı kanserini ve bir gün rahim ağzı kanserine dönüşebilecek kanser öncesi hücreleri tespit etmeye yardımcı olabilir. Çoğu tıp kuruluşu, 21 yaşında rahim ağzı kanseri ve kanser öncesi değişiklikler için taramaya başlanmasını önermektedir. Tarama testleri şunları içerir:
- Pap testi: Pap testi sırasında, sağlık ekibinizin bir üyesi serviksinizden hücreleri kazır ve fırçalar. Hücreler daha sonra anormal hücreler açısından bir laboratuvarda incelenir.
- HPV DNA testi: HPV DNA testi, serviksten toplanan hücrelerin, rahim ağzı kanserine yol açma olasılığı en yüksek olan HPV türlerinden herhangi biriyle enfeksiyon açısından test edilmesini içerir.
Rahim ağzı kanserinden şüpheleniliyorsa, doktorunuz muhtemelen serviksinizin kolposkop adı verilen özel bir büyütme aletiyle kapsamlı bir muayenesiyle başlayacaktır. Kolposkopik muayene sırasında doktorunuz laboratuvar testi için servikal hücrelerden bir örnek (biyopsi) alabilir.
Rahim ağzı kanseri teşhisi doğrulanırsa, kanserin yayılımını (evresini) belirlemek için daha ileri testler yapılacaktır. Evreleme testleri, röntgen, BT, MRG ve pozitron emisyon tomografisi (PET) gibi görüntüleme testlerinin yanı sıra mesanenizin ve rektumunuzun görsel muayenelerini içerebilir.
- Evre I: Kanser serviks ile sınırlıdır.
- Evre II: Kanser serviksin ötesine yayılmıştır ancak pelvik duvara veya vajinanın alt üçte birine yayılmamıştır.
- Evre III: Kanser pelvik duvara veya vajinanın alt üçte birine yayılmıştır veya böbrek sorunlarına neden olmaktadır.
- Evre IV: Kanser mesaneye, rektuma veya vücudun diğer bölgelerine yayılmıştır.
Tedavi Seçenekleri
Rahim ağzı kanseri tedavisi, kanserin evresi, sahip olabileceğiniz diğer sağlık sorunları ve tercihleriniz gibi çeşitli faktörlere bağlıdır. Cerrahi, radyasyon, kemoterapi veya üçünün bir kombinasyonu kullanılabilir.
- Cerrahi: Çok küçük rahim ağzı kanserleri için, kanseri bir koni biyopsisi ile çıkarmak mümkün olabilir. Serviksin ötesine yayılmamış daha büyük kanserler için, serviksi (trakelektomi) veya serviksi ve rahmi (histerektomi) çıkarmak için yapılan ameliyatlar seçenek olabilir. Vajinanın bir kısmını ve yakındaki lenf düğümlerini de çıkarmayı içeren radikal bir histerektomi yaygın bir tedavidir.
- Radyasyon: Radyasyon tedavisi, kanser hücrelerini öldürmek için X-ışınları veya protonlar gibi yüksek güçlü enerji ışınları kullanır. Harici olarak (harici ışın radyasyon tedavisi) veya dahili olarak (brakiterapi) verilebilir. Radyasyon tedavisi, lokal olarak ilerlemiş rahim ağzı kanserleri için birincil tedavi olarak sıklıkla kemoterapi ile birleştirilir.
- Kemoterapi: Kemoterapi, kanser hücrelerini öldürmek için güçlü kimyasallar kullanan bir ilaç tedavisidir. Lokal olarak ilerlemiş rahim ağzı kanseri için, kemoterapi radyasyonun etkilerini artırabileceğinden, genellikle düşük dozlarda kemoterapi radyasyon tedavisi ile birleştirilir. Çok ilerlemiş kanserin semptomlarını kontrol etmeye yardımcı olmak için daha yüksek dozlarda kemoterapi önerilebilir.
- Hedefe yönelik tedavi: Hedefe yönelik ilaç tedavileri, kanser hücrelerinde bulunan belirli zayıflıklara odaklanır. Bu zayıflıkları bloke ederek, hedefe yönelik ilaç tedavileri kanser hücrelerinin ölmesine neden olabilir. Hedefe yönelik tedavi genellikle kemoterapi ile birleştirilir ve ilerlemiş rahim ağzı kanseri için bir seçenek olabilir.
- İmmünoterapi: İmmünoterapi, bağışıklık sisteminizin kanserle savaşmasına yardımcı olan bir ilaç tedavisidir. Vücudunuzun hastalıklarla savaşan bağışıklık sistemi, kanser hücreleri bağışıklık sistemi hücrelerini kör eden proteinler ürettiği için kanserinize saldırmayabilir. İmmünoterapi bu sürece müdahale ederek çalışır. Rahim ağzı kanseri için, kanser ilerlemişse ve diğer tedaviler işe yaramadığında immünoterapi düşünülebilir.
- Palyatif bakım: Palyatif bakım, ciddi bir hastalığın ağrı ve diğer semptomlarından kurtulma sağlamaya odaklanan özel tıbbi bakımdır. Palyatif bakım uzmanları, devam eden bakımınızı tamamlayan ekstra bir destek katmanı sağlamak için sizinle, ailenizle ve diğer doktorlarınızla birlikte çalışır. Palyatif bakım, cerrahi, kemoterapi veya radyasyon tedavisi gibi diğer agresif tedaviler sırasında kullanılabilir.
Muayene süreçleri, tedavi seçenekleri ve randevu talepleriniz hakkında detaylı bilgi almak için İletişim sayfası üzerinden iletişime geçebilirsiniz.
Hastalar İçin bölümünü ziyaret ederek, kemoterapi sırasında beslenme düzeni, günlük yaşamda dikkat edilmesi gerekenler ve yan etkilerle baş etme konusunda sık sorulan sorulara ulaşabilirsiniz.